Atrakcje turystyczne w Pieninach

Kościół w Szlachtowej powstał na potrzeby tamtejszej ludności, by mogła uczestniczyć w życiu religijnym. Pierwotnie kościół ten był drewniany i powstał pod wezwaniem Matki Boskiej Pokrownej. Ma to związek z szalem, który trzyma w swoich rękach Najświętsza Maria Panna. Według wierzeń, tymże szalem otula wiernych, roztaczając nad nimi swoją opiekę. Obecny kościół w Szlachtowej wzniesiono na planie krzyża greckiego, na przełomie XIX i XX wieku. Swoim wyglądem nasuwa skojarzenia z typowymi dla Bieszczad kościółkami, czy prawosławnymi cerkwiami. Z tego względu, jest to ciekawa atrakcja turystyczna dla każdego odwiedzającego Pieniny turysty. Szczególnie interesujące mogą wydać się szczegóły architektoniczne i ich symbolika. Na przykład krzyże umieszczone na półksiężycach mają przypominać o zwycięstwie Chrześcijan nad Islamem. Inne elementy symboliki zawarte w wyposażeniu kościoła powinny zachęcić historyków sztuki do wypraw w Pieniny. Na wspomnienie zasługują miecze umieszczone w rękach świętych: św. Pawła, św. Barbary a także św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Symbolizują one narzędzie, z jakiego święci ponieśli śmierć męczeńską. Cechą, wskazującą na kościół w Szlachtowej jako na atrakcję turystyczną, jest bez wątpienia polichromia powstała ok. 1919 r.  Ponadto pieniński turysta, w samym sercu kościoła znajdzie XVIII wieczną ambonę, którą zdobią wizerunki Ewangelistów. Charakterystyczne jest to, że noszą oni znamiona tak zwanego chłopskiego baroku, co oznaczałoby, iż są dziełem kogoś miejscowego. Nie sposób wędrując przez Pieniny, z założeniem „zaliczenia” wszystkich atrakcji turystycznych, pominąć kościół w Szlachtowej.

Atrakcje Turystyczne w Pieninach

Mieszkańcy Szczawnicy darzą św. Wojciecha silnym uczuciem i przywiązaniem. Chociaż historycy w zasadzie nie wiążą wędrówki św. Wojciecha do Krakowa z Pieninami, to mieszkańcy tego zakątka Polski mają swoje własne zdanie. Oficjalnie podaje się, że święty do Krakowa dotarł poprzez Przełęcz Dukielską, Krosno i Stary Sącz. Nijak się to ma do Pienin, jednakże samo Krościenko ongiś nazywało się Krosnem, stąd domniemanie, iż to o Krościenko, a nie o podkarpackie Krosno chodzi. Znamienny jest fakt, że parafia św. Wojciecha w Szczawnicy powstała dopiero w połowie XIV wieku. Dopiero od tego czasu można liczyć historię kościoła. Już w XVI wieku, parafia była tak zrujnowana, że żaden proboszcz nie chciał się nią zająć, co zmusiło biskupa do połączenia Szczawnicy z parafią w Krościenku. Dopiero w drugiej połowie XIX wieku, do drewnianego kościoła w Szczawnicy sprowadził się nowy proboszcz. Pod koniec XIX wieku wzniesiono trzeci już kościół w Szczawnicy, stojący na miejscu dwóch poprzednich. W odróżnieniu od wcześniejszych, ten kościół, stanowiący obecną atrakcję turystyczną Szczawnicy, a także Pienin, wzniesiono nie z drewna, lecz z kamienia pienińskiego. Widok neogotyckiej świątyni robi niesamowite wrażenie swoim majestatem i pięknem. Warto jest, podczas wędrówek po Pieninach, zawitać do szczawnickiej świątyni, by zapoznać się z jedną z licznych atrakcji turystycznych tego regionu.

Atrakcje turystyczne w Pieninach

U podnóża Pienin, w dolinie Dunajca, w wyjątkowo pięknym i urokliwym rejonie położone jest Krościenko.  Obecnie jedna z lepszych baz wypadowych w Pieniny, Krościenko od wieków pełniło znaczącą rolę. Położone przy szlaku handlowym, prawa miejskie otrzymało w okresie wzmożonej akcji kolonizatorskiej przeprowadzanej przez Kazimierza Wielkiego. Nazwa miasteczka nawiązywać miała do legendy o św. Kindze, żonie Bolesława Wstydliwego, stąd pierwotnie Krościenko było Krosnem. Pomimo ponad 600 lat, jakie upłynęły od czasu lokacji, w Krościenku udało się zachować lokacyjny układ ulic i centralny rynek. Warto więc potraktować Krościenko jako atrakcję turystyczną i na własne oczy zobaczyć, jak przed wiekami organizowano układ miast lokacyjnych. Jako osada służebna przy Drodze Królewskiej, Krościenko niejednokrotnie gościło orszaki królewskie, a także, według wspomnianej już legendy, tędy przed Tatarami uciekała święta Kinga, by ostatecznie schronić się na zamku pienińskim. Bliskość ważnego szlaku sprawiła, że Krościenko urosło do miana centrum gospodarczego i w pewnym sensie także społecznego Pienin. Niezapomnianą atrakcję turystyczną może stanowić sam pieniński zamek, a w zasadzie jego ruiny. Ta warownia, według przekazów mająca być darem Bolesława Wstydliwego dla swojej żony, pełniła strategiczny element w obronie południowych granic Polski. Poza pienińskim zamkiem, Krościenko obfituje także w inne atrakcje turystyczne. Do tych bardziej znaczących należą chociażby zabytkowe zabudowania i domy mieszkalne, muzeum Pienińskiego Parku Narodowego i zabytkowy, XIV wieczny kościół, w którym przechowywana jest chrzcielnica fundowana w 1493 roku przez Jana Olbrachta.

Atrakcje turystyczne w Pieninach

Częste pożary, występujące w Pieninach sprawiły, że drewniane kościółki stopniowo zastępowane były trwalszymi i bardziej odpornymi na ogień świątyniami murowanymi. Podobna była sytuacja drewnianego kościoła pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela w Jaworkach. Zbudowany w 1680 roku jako cerkiew grekokatolicka, spłonął w pożarze, by dać miejsce nowej, murowanej cerkwi wzniesionej w 1798 roku. Piękno murowanej świątyni tak wzbogaca okolicę, że bez wątpienia można ją nazwać atrakcją turystyczną, w dodatku taką z wyższej półki. Chociaż sama cerkiew jest klasycystyczna, to jednak bogata jest w późnobarokowe elementy. Stanowi to silny wpływ prawa austriackiego, nakazującego na składanie niemego hołdu właśnie późnemu barokowi. Warto, będąc w Pieninach zawitać do kościoła w Jaworkach chociażby po to, by ujrzeć ikonostas przedstawiający ukrzyżowanie, Chrystusa Pantokratora, dwunastu Apostołów, Ostatnią Wieczerzę, Mandylion. Niebywałą atrakcję turystyczną stanowi widok umieszczonych w cerkwi Carskich Wrót, przez które może przejść tylko kapłan lub biskup w czasie liturgii. Wrota ozdobione są pięknymi ikonami.

Atrakcje turystyczne w Pieninach

Średniowieczne gotyckie kościoły wykonane z drewna, szczególnie te występujące w malowniczo położonych miejscowościach górskich od zawsze przykuwają uwagę i stanowią atrakcje turystyczne danych regionów. Jest ich sporo w Bieszczadach, ale także Pieniny mają się czym pochwalić.  W Grywałdzie bowiem, na miejscu starej pogańskiej gontyny, w II połowie XV wieku wzniesiono drewniany kościółek. Za patrona dla świątyni wybrano świętego Marcina. Jak widać święty okazał swoją wdzięczność zachowując kościół przez wszystkie te wieki, aż do czasów nam współczesnych. Pomimo przebudowy na początku XVII wieku, udało się zachować pierwotny gotycki styl. Dobudowano wieżę, a we wnętrzu świątyni wykonano polichromię. Interesującą atrakcją turystyczną w samym kościele, jest malowidło umieszczone za głównym ołtarzem, przedstawiające Archanioła Michała strącającego szatana (pod postacią niedźwiedzia) do piekła. W świątyni, zwiedzający Pieniny turysta, znajdzie zabytkowy, pochodzący z XVI wieku tryptyk przedstawiający patrona kościoła, XVI wieczną rzeźbę Matki Boskiej Różańcowej, pochodzącą z XVIII wieku Pietę, a także zabytkowe wyposażenie kościoła. Wszystko to sprawia, że warto dodać kościół w Grywałdzie do listy atrakcji turystycznych, które planuje się zobaczyć w trakcie pobytu w Pieninach.

Atrakcje turystyczne w Pieninach

Pod koniec lat 60 – tych ubiegłego wieku, na pograniczu spiskiej części Pienin i Pienin właściwych rozpoczęta została inwestycja. Celem jej było wybudowanie sztucznego zbiornika wodnego na Dunajcu. Prace nad zbudowaniem zalewu czorsztyńskiego trwały do roku 1994, kiedy ostatecznie oddano do użytku zbiornik, zaporę oraz elektrownię wodną. Chociaż jego znaczenie jako zabezpieczenia doliny Dunajca przed powodziami jest przecenione, to coraz to częściej traktowany jest jako miejsce wypoczynku nadwodnego. Jezioro Czorsztyńskie pełni zatem dla Pienin rolę podobnej atrakcji turystycznej, co zbiornik Solina dla Bieszczad. Poza samą możliwością przespacerowania się po zaporze, Jezioro Czorsztyńskie zapewnia takie atrakcje turystyczne jak kąpiele, żeglowanie, czy nurkowanie.  Ponad to, z zapory rozciąga się widok na dwie, wzniesione przez człowieka perły Pienin, czyli na zamek Niedzica i zamek Czorsztyn. W samym pobliżu Jeziora Czorsztyńskiego, na gości czekają także inne atrakcje turystyczne. Turyści mogą bowiem cieszyć się pięknem Pienińskiego Parku Narodowego, stąd także rozciąga się widok na mającą wulkaniczne pochodzenie górę Wdżar. Mało tego, znad Jeziora Czorsztyńskiego można dostać się do Kluszkowców, gdzie na chętnych wrażeń czekają dalsze atrakcje turystyczne.

Atrakcje turystyczne w Pieninach

Wiek XIV dla historii Polski wiąże się z zakrojoną na szeroką skalę akcją kolonizacyjną przeprowadzaną przez Kazimierza Wielkiego. Lokowano nowe wsie i miasta, organizowano administrację kraju, a także zacieśniano granice, zapewniając większe bezpieczeństwo kraju. Zrozumiała zatem staje się decyzja króla, który Polskę zastał drewnianą, a zostawił murowaną, by właśnie w Pieninach, na granicy polsko – węgierskiej wznieść warowną twierdzę – zamek Czorsztyn. Stosunkowo szybko, zamek zyskał znaczącą rolę, stając się siedzibą starostów i miejscem częstych wizyt królewskich. Ta, bez wątpienia jedna z największych obecnie atrakcji turystycznych Pienin przez lata brała udział w ważnych wydarzeniach historycznych. Wystarczy wspomnieć najazd Olbrachta Łaskiego z 1598 roku, rebelię chłopską z 1651 roku, czy konfederację barską, by zarysować obraz zdarzeń, jakie miały w nim miejsce. Wiek XIX minął na zamku Czorsztyn pod znakiem ruiny. Od pożaru, który strawił zamek w 1769 roku, aż do 1992 roku zamek znajdował się w opłakanym stanie. Za staraniem władz Pienińskiego Parku Narodowego rozpoczął się proces restauracji czorsztyńskiego zamku i wznoszenia go z ruin. Znaleziska archeologiczne, jakich na terenie zamku dokonał Stanisław Konstanty Drohojewski – propagator ruchu turystycznego po Pieninach, mogłyby wskazywać, że zamek Czorsztyn kryje w swoich trzewiach wiele zabytkowych skarbów. Ze szczytu zamku turyści mogą podziwiać wspaniałe widoki na spiską część Pienin, Tatry, Jezioro Czorsztyńskie, zamek Niedzica, planując przy tym wędrówkę po atrakcjach turystycznych Pienin.

Atrakcje turystyczne w Pieninach

Zamek Niedzica, jeden z dwóch najbardziej kojarzonych z Pieninami zamków pierwotnie nosił nazwę Nowego Zamku nad Dunajcem. Do 1470 roku, zamkiem władali potomkowie spiskiego Rudygera, który przyczynił się do lokacji Niedzic na początku XIII wieku. Od początku swojej historii zamek Niedzica pełnił funkcję przygranicznej strażnicy. Najpierw był węgierską strażnicą na granicy z Polską, aby ostatecznie po Wielkiej Wojnie, znaleźć się w obrębie polskiej granicy. Ciekawostką jest fakt, że w zasadzie do 1931 roku, w przyramkowych dobrach realizowano pańszczyznę. Chociaż na terenie Galicji i Lodomerii uwłaszczenia chłopów dokonano w okresie Wiosny Ludów, a w pozostałych zaborach, również miało to miejsce w XIX wieku, zamek Niedzica pozostawał ewenementem na skalę całej Europy. Można więc potraktować ten zamek jako atrakcję turystyczną, miejsce gdzie faktycznie swój żywot dokonał relikt czasów feudalnych – pańszczyzna. W trakcie prac związanych z odrestaurowaniem zamku, utworzono w części pomieszczeń muzeum wnętrz regionu spiskiego i jego historii. Od 1960 roku w baszcie zamku Niedzica działa stacja sejsmologiczna Polskiej Akademii Nauk. Ten pieniński zamek upodobali sobie filmowcy. Na nim bowiem, kręcono sceny serialowego Janosika, Wakacji z duchami czy kręconej w latach 50 – tych adaptacji fredrowskiej Zemsty. Szczególnie zainteresowani scenerią zamku mogą sięgnąć do przygodowej książki Ciotka, licho i niedzickie zamczycho której autorką jest Ada Paszkot – Zgaga. Obecnie, nie sposób by ktokolwiek przemierzając Pieniny zrezygnował z takiej atrakcji turystycznej jaką stanowi zamek Niedzica.

Rezerwat Wysokie Skałki

Atrakcje turystyczne w Pieninach: Rezerwat Wysokie Skałki

Na Wysokiej, liczącej 1050 m. nad poziomem morza, będącej zatem najwyższym szczytem Pienin, w roku 1961 utworzono rezerwat przyrody Wysokie Skałki. Swoim obszarem przylega do słowackiej granicy i chociaż pierwotnie zajmował teren niecałych 11 ha, obecnie obejmuje ok. 3 ha więcej. Chociaż założeniem rezerwatu miała być ochrona pienińskiego krajobrazu i roślinności, szczególną troską objęto górnoreglowy fragment naturalnego lasu świerkowego. Las ten, aż nadto przetrzebiony w pierwszym dziesięcioleciu po zakończeniu Drugiej Wojny Światowej, aż wołał o opiekę i ochronę. Utworzenie rezerwatu na terenie opuszczanych przez Łemków osiedlach pienińskich przyniosło skutek. W zaledwie kilka lat, świerkowy las zaczął się odradzać, a rzadkie rośliny znów mogły znaleźć dla siebie miejsce. Niebywałą atrakcją turystyczną są w tym przypadku chociażby lilia złoto głów, modrzyk górski lilia złoto głów, modrzyk górski czy wawrzynek wilczełyko. Jeżeli zwiedzający Pieniny turysta zdobędzie szczyt Wysokiej, to z jej wierzchołka może podziwiać widok Babiej Góry, Tatry, Pasmo Radziejowej, a także na same Pieniny. Jest to bez wątpienia idealne miejsce na pożegnanie się z Pieninami, z którego można dostrzec większość atrakcji turystycznych i malowniczych okolic, które miało się przyjemność doświadczyć.

Wąwóz Homole

Atrakcje turystyczne w Pieninach: Rezerwat Wąwóz Homole